Uzm. Dr. Bilge Kara’nın muayenehanesinde, klinik görüşmeyi destekleyen psikolojik test ve ölçekler uygulanır. Testler, tanıyı kolaylaştırmak, tedavi planını kişiye göre belirlemek ve tedavi sürecini izlemek amacıyla kullanılır.
Psikolojik Testler Neden Yapılır?
- Yakınmaların türünü ve şiddetini nesnel biçimde ortaya koymak
- Klinik görüşmede görülemeyen ayrıntıları belirlemek
- Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma yapmak
- Raporlama ve resmi değerlendirme süreçlerine katkı sağlamak
Uygulanan Test ve Ölçekler
Kişilik Envanterleri
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI), Eysenck Kişilik Envanteri, Beş Faktör Kişilik Envanteri gibi testlerle kişinin kişilik özellikleri, duygusal tepkisellik düzeyi ve başa çıkma biçimleri değerlendirilir. Genellikle kişilik yapısını anlamak, ruhsal sorunların arka planını netleştirmek ve terapi planlamasına yön vermek için kullanılır.
Depresyon Ölçekleri
Beck Depresyon Envanteri, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ve Montgomery-Asberg Depresyon Ölçeği, depresif belirtilerin varlığını ve şiddetini belirler. Tedavi öncesi durum tespitinde ve tedavi sürecinde düzelmenin izlenmesinde kullanılır.
Anksiyete Ölçekleri
Beck Anksiyete Envanteri, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri gibi ölçekler kaygı belirtilerinin düzeyini ve türünü değerlendirir. Panik, yaygın kaygı ve sosyal kaygıya yönelik özel ölçekler de uygulanabilir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk Ölçekleri
Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği ve Maudsley Obsesif Kompulsif Envanteri gibi araçlarla takıntı ve zorlantıların türü, süresi ve günlük yaşama etkisi ölçülür.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite (DEHB) Değerlendirmesi
Conners ölçekleri, Erişkin DEHB Öz-Bildirim Ölçeği (ASRS), Wender Utah ölçeği ve görüşme ile erişkinlerde ve çocuklarda dikkat, dürtüsellik ve aşırı hareketlilik belirtileri değerlendirilir. Gerektiğinde dikkat ve yürütücü işlev testleri de eklenir.
Zeka ve Bilişsel Testler
Wechsler Zeka Ölçekleri (WISC-R, WAIS) gibi testlerle genel zihinsel kapasite, sözel ve performans becerileri, dikkat ve çalışma belleği değerlendirilir. Öğrenme güçlükleri, gelişimsel gerilik ve bilişsel yetilerin belirlenmesinde kullanılır.
Nöropsikolojik Testler
Bellek, dikkat, dil, görsel-uzamsal beceriler ve yürütücü işlevleri ölçen testlerle (ör. Mini Mental Test, Montreal Bilişsel Değerlendirme, Stroop, İz Sürme Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi) bilişsel işlevler ayrıntılı değerlendirilir. Unutkanlık yakınmaları, demans ve beyin hasarı sonrası değerlendirmede kullanılır.
Projektif Testler
Rorschach Mürekkep Lekesi Testi, Tematik Algı Testi (TAT), Cümle Tamamlama, İnsan Çizme ve Ağaç-Ev-İnsan testleri gibi yöntemlerle bilinçdışı çatışmalar, ilişki algısı ve duygusal dünya hakkında bilgi edinilir. Sonuçlar tek başına tanı koydurmaz, klinik görüşmeyle birlikte yorumlanır.
Genel Psikopatoloji Taramaları
Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Genel Sağlık Anketi (GHQ), Kısa Semptom Envanteri gibi ölçekler geniş bir belirti yelpazesini kısa sürede tarar ve ayrıntılı değerlendirme gerektiren alanları ortaya koyar.
Travma ve Stres Ölçekleri
Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği, Olay Etkisi Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği ile travmatik yaşantıların etkileri ve stres düzeyi değerlendirilir.
Bağımlılık Değerlendirmesi
Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi (AUDIT), Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi, Madde Kullanım Ölçekleri ve internet/kumar bağımlılığı ölçekleri ile kullanım düzeyi ve riskler belirlenir.
İlişki, Evlilik ve Aile Değerlendirmesi
Evlilik Uyum Ölçeği, İlişki Doyumu Ölçeği ve Aile Değerlendirme Ölçeği gibi araçlarla çiftlerin ve ailelerin ilişki doyumu, iletişim biçimleri ve işlevsellik düzeyi değerlendirilir.
Çocuk ve Ergen Değerlendirmeleri
Çocuk Davranış Değerlendirme Listesi (CBCL), Çocuklar için Depresyon ve Kaygı Ölçekleri, Gelişimsel tarama testleri ve DEHB ölçekleri ile çocuk ve ergenlerin duygusal, davranışsal ve gelişimsel durumu değerlendirilir.
Uyku ve Yaşam Kalitesi Ölçekleri
Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Epworth Uykululuk Ölçeği, Yaşam Kalitesi ölçekleri ile uyku sorunları ve ruhsal yakınmaların günlük yaşama etkisi izlenir.
Test Süreci Nasıl İşler?
- Ön görüşme: Yakınmalarınız dinlenir ve hangi testlerin uygun olduğu belirlenir.
- Uygulama: Testler sessiz bir ortamda, genellikle 30 ila 120 dakika arasında değişen sürelerde uygulanır. Süre test türüne bağlıdır.
- Değerlendirme: Sonuçlar puanlanır ve klinik görüşmeyle birlikte yorumlanır.
- Geri bildirim: Sonuçlar sizinle yüz yüze görüşülür; gerekirse yazılı rapor hazırlanır.
Önemli Bilgiler
- Test sonuçları tek başına tanı koymaz; klinik görüşme ile birlikte değerlendirilir.
- Testlere önceden çalışmanız gerekmez; rahat ve dinlenmiş gelmeniz yeterlidir.
- Gözlük ve düzenli kullandığınız ilaçlarınız varsa yanınızda getirin.
- Test sonuçlarınız gizlilik ilkesi kapsamında korunur.
Hangi testin sizin için uygun olduğuna muayene sırasında karar verilir.